Category Archives: ਸਾਜ

ਤਬਲਾਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਲੋਕਪਸੰਦ ਸੰਗੀਤ ਸਾਜ਼ ਹੈ। ਲਫ਼ਜ਼ ਤਬਲਾ, ਅਰਬੀ ਜ਼ਬਾਨ ਦੇ ਤਬਲ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਲਫ਼ਜ਼ੀ ਮਤਲਬ ਢੋਲ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਖਾਸਕਰ ਮੁੱਖ ਸੰਗੀਤ ਸਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ … Continue reading →

1842 ਵਿਚ ਪਹਿਲਾ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾ ਵਰਜ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਕ ਹਾਰਮੋਨਿਅਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਯੂਰਪ ਵਿਚ ਹੋਈ ਸੀ, 1842 ਵਿਚ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਸੰਸਕਰਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਆਇਆ ਸੀ. ਕੁੱਤਾ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਹੱਥ-ਪੰਥਾਂ ਨੂੰ 1875 ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ … Continue reading →

ਇਹ ਦਿਲਰੁਬਾ ਹੈਦਿਲਰੁਬਾ ਤੋ ਭਾਵ ਹੈ ਦਿਲ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੋ ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਿੱਠਾ ਸਾਜ ਹੈ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਆਪ ਇਸ ਨੂੰ ਵਜਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅੱਜ ਵੀ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ … Continue reading →

ਇਹ ਤਾਊਸ ਹੈ ਪਰਸ਼ੀਅਨ ਵਿੱਚ ਤਾਊਸ ਮੋਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਹ ਸਾਜ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਮੋਰ ਵਰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਇਹ ਸਿਤਾਰ ਅਤੇ ਸਰੰਗੀ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਆਰੰਭ … Continue reading →

ਇਹ ਸਰੰਗੀ ਹੈ ਸਰੰਗੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਆਰੰਭ ਕਰਵਾਈ ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਢਾਡੀ ਵਾਰਾਂ ਦਾ ਗਾਇਨ ਆਰੰਭ ਕਰਾਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਢਾਡੀ ਵਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋ ਸਾਜ ਵਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰੰਗੀ … Continue reading →

ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰੰਦਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਹ ਵੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਤੀ ਸਾਜ ਹੈ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਆਰੰਭਤਾ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਆਪ ਜਦੋਂ ਕੀਰਤਨ ਕਰਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਸਰੰਦਾ ਵਜਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ … Continue reading →

ਇਹਨਾਂ ਤੰਤੀ ਸਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ ਰਬਾਬ ਗੁਰਮਤ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਸ ਸਾਜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਉਹ ਹੈ ਰਬਾਬ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਕੀਰਤਨ ਦੀ ਆਰੰਭਤਾ ਜਗਤ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਤੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਜੀ ਹੋਣ ਦਾ … Continue reading →